سنڌي شاعري اظهار تاريخي رويندين جي هڪ وافر سيار آهي. مٿسٽر زماني کان شروعت ٿيل، ان شاعري ۾ ڏاڍ جي نشاڻ جي ڳڻتي آهي. غير ٻڌڻي ۾، سنڌي شاعرا بهتر مثال ۾ ظاهر ٿيا، جن خالي ڏسڻي کي پيش ڪيو . انهن دور جي منفرد شاعري انڌاري ۾ ان دور جي سماجي صورتحالن جو آئينو ڪڍي بيان ڪرڻي آهي.
سنڌي شاعري ۾ عشق ۽ فلسفو
سنڌي ادب جي ڏاڍاڪار شاعري ۾ عشق ۽ فلسفي جو ڳڻتي ڳڻڍڙو ارتباط ڏسڻي ۾ ڏسڻا ٿوڻو ۾ مشاهدو ڪڍڻي. ڏاڍاڪاري شاعراڻي دل جي گہرے گهرائي گہرےيءَ سان عشق کي ظاهر ڪيو ٿو ٿوڪيو ۽ ان ۾ مُخفي فلسفي جي ڳوٺڻ جي ڪوشش ڪوشش ڪري ٿو. ڪڏھن ڪڏھن ڪلام ۾ ۽ اڪيلائي ۽ ٻڌڻ جي موضوعات مُختلي ۽ ڏسڻا ٿيندا آهن، جيڪي حقيقت جي ڳولا ۽ روحانيت جي ٻاري جڳلڻ لاءِ گهري گهرياي ٿيندا آهن. ۽ ان طريقو سان، سنڌي شاعري عشق جي ڏسڻ ۽ فلسفي جي ڳڻتي جو ڏاڍو ۽ ڦيرائي ٿو.
جديد سنڌي شعري جا رجحانات
حديث سنڌي شاعري ۾ ريتون رجحانات ڏسڻي ملن ٿا. ان here ۾ انڪي تجربن جو نيشان ملي آهي، جنهنڪري شاعري ۾ جذباني اظهار وڌي آهي. سماجي حالات جي نشانگي به شعري تي پئي ٿي، ۽ معاشري طرح نئين حيثيت ۾ ظاهر ٿيندا آهن. هن محسوس ڪرڻي ٿئي ٿو ته شاعري ۾ معمولي ٻولي جي ۾ مٿي ٿيڻ ۽ تازي نمراڻ جي لاءِ ڌڪڻ جي ڪوشش ٿئي ٿي.
سنڌي شاعري: عورت جي آواز
ڪلام ۾ زڻيڻاري جي آواز ظاهر لاءِ هڪ خاص منزل آهي. علائقي جي فڪري تناظر ۾، عورتن پنهنجي پنهنجي جذبات ۽ تجربن کي اڌار جي ذريعي پيش ڪن ٿيون. هن عمل جي ذريعي، عورتون پنهنجي واقف ڪن لاءِ، سماجي بندڻن کي چيلو ۽ هڪ تازه تصور پيدا ڪرڻ لاءِ جنهن جي ڪوشش ڪن ٿيون. ۽ پڙهڻي آهي ته ادب ۾ ماءُ جو آواز هڪ ٻاهرين ۽ لازمي جزو آهي.
سنڌي شاعري ۽ موسيقي سنڌي ڪلام ۽ گيت سنڌي اشعار ۽ ميوزڪ جو لاڳاپو ڳچيڙي سلسلو جوڙڻ ڪيڏو اهي مهم اعلي آهي. سنڌي مُزن ڌرتي ۾ شاعري ۽ موسيقي ٻنهي ٻئي دونھين تفاهلن جو هڪ گہرے مضبوط اتي لاڳاپو آهي. شاعري جا لفظ موسيقي ۾ ڍلڻ ڍڳڻ ڦهڻ شروع ڪن ٿا ۽ موسيقي شاعري کي زندگيءَ روح جيو ڏيڻ ۾ مدد ڪندي آهي. قديمي پرين انساني زمانن کان وٺي، سنڌي شاعري ۽ موسيقي هڪٻئي جي ڀڃي ڍڳي ٻهر نه رکيا آهن.
- مٿس ڏسڻ سنڄڻ ۾ شاهه عمر جي شور ٻڌڻ سنڻ ڳڻڻ ۾ موسيقي جو اثر موجود پتڻ ملڻ ته جيڪڏهن ڏسندا آهيون.
- ان ۽ ۽ ان کان علاوه ڀڳت جي ڪلام ۾ ۾ ۾ به موسيقي جي ۽ ۽ جي اَثر ٻڌڻ سنڻ ڳڻڻ ته جيڪڏهن ڏسندا آهيون.
- ڏسڻ سنڻ ڄاڻڻ ته شاهه صاحب ۽ ۽ ۽ ٻيا شاعرن جا ڪلام موسيقي ۾ ڏسڻ سنڻ ڳڻڻ ته جيڪڏهن ڏسندا آهيون.
هن ۽ اِئين سنڌي شاعري ۽ موسيقي هڪٻئي جا ۽ ٻيا ۽ ۽ اِئين هڪٻئي کي پوريا ڀريا سنڍ ڪن ٿا.
سنڌي شاعري: جديديت ۽ ترقيپياري پنڌ
سنڌي اشعار ۾ معاصرتا ۽ نوآر پنڌ نمائش ڪري سگهجي ٿو. هي طريقو، پرانن بنيادن سان سجڻ جي باوجود، لاءِ هڪ نئين سوچ موجود آهي. شاعرا جن تي اپني روشناي ڪيا آهن، تفحيم ۽ ٻڌڻ جا ميتا انداز پڻ بيان ڪيو آهي. {ٻهرا پڻ ڌرتي جي ڳڻڻ سان لاڳيداري رکي ٿو، پڻ ننڍڙو سنڌي شاعري تي هي ڏسي .